Faillissement

Faillissement: wat gebeurt er als betalen niet meer lukt?

Een faillissement is een wettelijke procedure voor een persoon of organisatie die is opgehouden te betalen. Het doel is om het beschikbare vermogen onder leiding van een curator af te wikkelen voor de gezamenlijke schuldeisers. Een faillissement ontstaat pas wanneer de rechtbank dit uitspreekt. Betalingsachterstanden of verlies betekenen dus niet automatisch dat een onderneming failliet is.

Wanneer komt faillissement in beeld?

Faillissement kan aan de orde zijn wanneer een onderneming structureel niet meer aan haar betalingsverplichtingen kan voldoen en een haalbare oplossing ontbreekt. Denk aan oplopende achterstanden, onvoldoende geld voor lonen of leveranciers en financiering die niet beschikbaar komt.

Voor een faillietverklaring moeten meerdere schuldeisers aanwezig zijn, met ten minste één opeisbare schuld. Daarnaast moet blijken dat de onderneming daadwerkelijk is opgehouden te betalen. De rechtbank beoordeelt of aan de voorwaarden is voldaan. Zowel de onderneming zelf als een schuldeiser kan een aanvraag doen.

Wie neemt de leiding over?

De rechtbank benoemt een curator en een rechter-commissaris. De curator beheert de failliete boedel: het vermogen dat onder het faillissement valt. De rechter-commissaris houdt toezicht.

De onderneming verliest de bevoegdheid om zelfstandig over dat vermogen te beschikken. De curator inventariseert bezittingen en vorderingen en bepaalt hoe de afwikkeling plaatsvindt. Bestuurders moeten de benodigde informatie en administratie beschikbaar stellen en meewerken aan het onderzoek.

Wat gebeurt er met de onderneming?

De gevolgen verschillen per dossier. Activiteiten kunnen worden beëindigd, tijdelijk worden voortgezet of mogelijk worden verkocht. Een doorstart is soms mogelijk, maar is geen vanzelfsprekend gevolg van een faillissement. Daarvoor moeten onder meer geïnteresseerde kopers, financiering en een uitvoerbare bedrijfsvoering aanwezig zijn.

Ook contracten, gehuurde ruimtes, leaseafspraken, voorraden en eigendomsrechten vragen afzonderlijke beoordeling. Een faillissement betekent niet dat alle overeenkomsten automatisch eindigen of dat alle spullen eigendom van de onderneming zijn.

Wat betekent dit voor werknemers en schuldeisers?

Een faillissement heeft grote gevolgen voor werknemers. De curator kan arbeidsovereenkomsten opzeggen. Bij betalingsonmacht kan UWV onder voorwaarden bepaalde loonverplichtingen overnemen. Werknemers moeten daarvoor informatie ontvangen en relevante documenten beschikbaar hebben.

Schuldeisers melden hun vordering met bewijsstukken bij de curator. Of zij geld ontvangen, hangt onder meer af van het beschikbare vermogen, de kosten van de afwikkeling en hun juridische positie. Zekerheidsrechten en wettelijke voorrangsregels kunnen daarbij een belangrijke rol spelen. Volledige betaling is niet gegarandeerd.

Wat kan een faillissement bieden — en wat zijn de beperkingen?

Een faillissement biedt een formeel kader voor de afwikkeling, met een curator en toezicht vanuit de rechtbank. Dat kan duidelijkheid brengen wanneer de onderneming zelf geen haalbare oplossing meer kan organiseren.

Daar staan ingrijpende gevolgen tegenover: verlies van zeggenschap over de boedel, mogelijke beëindiging van activiteiten en onzekerheid voor werknemers en schuldeisers. De procedure kent bovendien kosten en kan langdurig zijn. Een faillissement geeft een natuurlijke persoon niet automatisch een schone lei en laat persoonlijke borgstellingen niet vanzelf verdwijnen.

Hoe bereidt u zich zorgvuldig voor?

Verzamel actuele financiële overzichten, banksaldi, een lijst van schuldeisers en debiteuren, belangrijke contracten en informatie over personeel en bedrijfsmiddelen. Leg vast welke betalingen binnenkort vervallen en welke beslissingen al zijn genomen.

Laat voorgenomen betalingen, verkopen of overdrachten beoordelen wanneer een faillissement dreigt. Juist in deze fase kunnen handelingen gevolgen hebben voor schuldeisers en uw positie als bestuurder.

SeQuestor kan helpen om informatie te ordenen, urgente aandachtspunten zichtbaar te maken en de voorbereiding met uw adviseurs af te stemmen. Na een faillietverklaring ligt de regie over de boedel bij de curator. 

Vereffenen

Gecontroleerde vereffening: een onderneming zorgvuldig afronden

Wanneer besloten wordt een rechtspersoon, zoals een bv, te beëindigen, moeten de resterende financiële en zakelijke aangelegenheden worden afgehandeld. Zijn er bij de ontbinding nog baten, dan volgt vereffening. Baten zijn bijvoorbeeld geld, bedrijfsmiddelen en bedragen die de onderneming nog tegoed heeft.

Met ‘gecontroleerde vereffening’ bedoelen we een planmatige begeleiding van deze afwikkeling. Het is geen afzonderlijke wettelijke procedure. De wettelijke regels voor ontbinding en vereffening blijven gelden.

Wanneer kan vereffening passend zijn?

Vereffening kan passen bij een onderneming waarvan de activiteiten stoppen, een afgerond project of een rechtspersoon die geen functie meer heeft binnen een bedrijfsstructuur. Ook bij onvoldoende toekomstperspectief kan deze route worden onderzocht.

Het vertrekpunt is een betrouwbare inventarisatie. Welke bezittingen zijn er, welke schulden moeten worden afgehandeld en welke verplichtingen lopen nog door? Daarbij tellen ook mogelijke claims, garanties en toekomstige kosten mee in de beoordeling.

Wie voert de vereffening uit?

Een vereffenaar handelt de bezittingen en schulden af. Wie deze rol vervult, hangt af van de statuten, besluiten en eventuele benoeming. Tijdens de vereffening blijft de rechtspersoon bestaan voor zover dat nodig is voor de afwikkeling en gebruikt deze de toevoeging ‘in liquidatie’.

De vereffenaar stelt rekening en verantwoording op en, waar nodig, een plan van verdeling. Ook gelden publicatie- en verzet regels. De beëindiging wordt uiteindelijk gemeld aan KVK.

Hoe ziet een gecontroleerde aanpak eruit?

Een zorgvuldig traject begint met een afwikkelingsplan. Daarin staan de werkzaamheden, verantwoordelijken, planning en verwachte kosten. Denk aan het innen van openstaande facturen, beoordelen van contracten, verkopen van bedrijfsmiddelen en organiseren van de administratieve afronding.

Daarnaast vraagt iedere betrokken groep aandacht. Werknemers willen weten wat er met hun dienstverband gebeurt. Leveranciers en verhuurders hebben vragen over lopende afspraken. Schuldeisers hebben behoefte aan informatie over hun vordering. Heldere communicatie helpt om verwachtingen en afspraken vast te leggen.

Tijdens het traject wordt de planning opnieuw beoordeeld wanneer omstandigheden veranderen. Een tegenvallende verkoopopbrengst, een betwiste vordering of een onverwachte claim kan gevolgen hebben voor de haalbaarheid.

Wat als er onvoldoende vermogen is?

Zijn de schulden vermoedelijk hoger dan de baten, dan moet de vereffenaar faillissement aanvragen, tenzij alle bekende schuldeisers desgevraagd instemmen met voortzetting van de vereffening buiten faillissement.

Vereffening is daarom geen vrij te kiezen alternatief waarmee onbetaalde schulden verdwijnen. De financiële positie en rechten van schuldeisers bepalen mede welke route mogelijk is.

Welke voordelen kan een gecontroleerde aanpak hebben?

Een planmatige aanpak kan overzicht bieden over de volgorde van werkzaamheden en ruimte geven om de afbouw voor te bereiden. Taken, communicatie en overdracht kunnen vooraf worden georganiseerd. Dat helpt betrokkenen te begrijpen wat er gebeurt en welke vragen nog openstaan.

Deze voordelen hangen af van de omstandigheden. Vereffening is niet automatisch sneller of goedkoper dan faillissement. De omvang van het dossier, contracten, geschillen en benodigde deskundigen beïnvloeden de duur en kosten.

Wat moet u vooraf laten beoordelen?

Bespreek met uw adviseurs de waardering van bezittingen, mogelijke claims, fiscale verplichtingen, personele gevolgen en persoonlijke zekerheden. Onderzoek ook welke administratie beschikbaar is en welke besluiten en bevoegdheden nodig zijn.

Ontbinding beëindigt niet automatisch ieder contract of iedere persoonlijke verplichting. Een goede voorbereiding kijkt daarom verder dan uitschrijving alleen.

Wat kan SeQuestor voor u betekenen?

SeQuestor kan ondersteunen bij de inventarisatie, het afwikkelingsplan en de praktische coördinatie. We stemmen werkzaamheden af met uw accountant, advocaat en andere betrokken deskundigen.

Vooraf maken we afspraken over onze rol, taken en bevoegdheden. Zo ontstaat een duidelijk traject waarin de financiële haalbaarheid, zorgvuldige uitvoering en belangen van betrokkenen centraal staan.